SKĄD, DLACZEGO i PO CO?

Festiwal to efekt spotkania dwóch nurtów zaangażowania: pasji do książek i zainteresowania miastem jako złożonym, niezwykłym fenomenem. W syntezie, czyli koncepcji Festiwalu, otrzymujemy rozmowy o książkach przynoszących rozmaite narracje miejskie – zapraszamy do rozmowy mającej służyć rozumieniu miasta.

* * *

Książka jest najbardziej wymagającym i wyrafinowanym nośnikiem tekstu kultury. I najmniej ze wszystkich jego form nadającym się do prezentacji poprzez efektowne, publiczne show. Akt uczestnictwa w kulturze, który ma postać książki, czyli jej lektura, przebiega bowiem w samotności, skupieniu i ciszy. Festiwal „Książka i Miasto” to przedsięwzięcie wokół książki, w niewielkim stopniu wkraczające w sam intymny i tajemniczy akt obcowania z jej tekstem, pomiędzy tekst a czytelnika, ale wspierające i promujące lekturę oraz jej przedmiot. Przedsięwzięcie w istocie dość karkołomne, ale potrzebne i książce i jej czytelnikowi.

Opowieść o świecie i człowieku, której książka jest wehikułem, nie ma sobie równych i nic nie jest w stanie jej zastąpić w tej roli – przede wszystkim ze względu na możliwość przekazywania treści złożonych, rozbudowanych i trudnych w odbiorze, wymagających wysiłku oraz czasu.. Festiwal jest inicjatywą otwierającą szerszy projekt Stowarzyszenia Prawo do Miasta pod nazwą roboczą „Biblioteka miejska”. Obecne jego wydanie ma charakter otwierający, niejako startowy.

* *

Poznań jest miejscem genezy zorganizowanych ruchów miejskich w Polsce. Uzasadnia to poniekąd zainicjowanie organizacji festiwalu książki „miejskiej” w naszym mieście. Obie tradycje – i ruchów miejskich i poznańskiej miejskości – w pewien sposób czynią to przedsięwzięcie w Poznaniu powinnością.

Idea Festiwalu – ROZUMIEĆ MIASTO – ma swoją genezę w dość ugruntowanym przeświadczeniu o deficycie takiego zrozumienia, braku refleksji nad miastem jako takim. Mniej tu chodzi o dość wąskie grono specjalistów od „robienia miasta” – urbanistów, achitektów, ekonomistów, prawników, inżynierów i in. – choć zasadne jest pytanie, z jak szerokiej perspektywy, i czyjej, widzą oni miasto. Bardziej chodzi o refleksję polityków, urzędników, działaczy miejskich i innych aktywnych mieszkańców oraz użytkowników miasta, którzy wyznaczają specjalistom cele i granice oraz wskazują problemy do rozwiązania. Od jakości i poziomu ich refleksji nad miastem, od tego czy i na ile trafnie oni miasto rozumieją – generalnie zależy jak miasto jest „robione”. Swoje znaczenie mają też czynniki historyczne – uczymy się robienia miasta w warunkach wolności i demokracji oraz racjonalności gospodarczej od niedawna, a w skali historycznego „długiego trwania” – od bardzo niedawna. Jest jasne, że miasto można bez książek o nim pokazać, ale zrozumieć go – już nie...

*

Zależy nam na tym, by przedstawić opowieść o mieście w książkach, która nie traktują miasta jako li tylko materialnej przestrzeni zabudowanej, lecz taką urbanistyczno-architektoniczną perspektywę wyraźnie przezwyciężają. Bo miasto to nie tylko gęsto wypełniona budynkami i innymi materialnymi wytworami ludzi przestrzeń, ale przede wszystkim ludzie, którzy w niej na stałe bytują. Ani pojedyncze osoby, ani poszczególne grupy i środowiska tworzące społeczność miasta – nie są w mniejszym stopniu miastem niż zabudowa, infrastruktura, pejzaże, zieleń. A na pewno nie są od tych ostatnich mniej ważni. Samo miasto jest na swój sposób niosącym sens „tekstem kultury”, nie tylko materialnej.

Chcemy w konsekwencji zdecydowanie rozszerzyć znaczenie terminu „książka miejska”, uspołecznić je i uczłowieczyć, pokazując miasto przede wszystkim poprzez ludzi w nim zamieszkujących, ich relacje i losy i zachodzące procesy. W ten sposób przenieść główny punkt ciężkości rozumienia „książki miejskiej” z rzeczy na ludzi. Miejskość bowiem ma swój szczególny wymiar egzystencjalny, który wciąż odkrywamy i do którego lepszego rozumienia ma przyczynić się festiwal..

*

Podczas Festiwalu zaprezentowane będą wybrane książki, spotkamy się i porozmawiamy z ich autorami. Szerszą refleksję nad książką o mieście i mieście w książce proponujemy w formie wykładu o obecności tej kwestii w literaturze polskiej oraz debaty, której uczestnicy pochylą się nad znaczeniem książki dla „robienia” miasta. Zapraszamy.


Inicjatorzy i organizatorzy
I Festiwalu Książka i Miasto

Kontakt

  • Lech Mergler
  • 504 636 972
  • Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.