Suburbanizacja po polsku

kajdaneksub.jpg

„Suburbia są wszędzie” – zaczyna swoją opowieść Katarzyna Kajdanek. To „wszędzie” kojarzy się nam zwykle z amerykańskimi metropoliami otoczonymi ciasno wianuszkiem rozległych przedmieść, które powstały metodą kopiuj-wklej: setki jednorodzinnych domków, wybudowanych wzdłuż wijących się w różnych konfiguracjach uliczek. Przed każdym skoszony trawnik. Ewentualnie zgodzimy się, że „wszędzie” jest też wokół Warszawy, Krakowa, Wrocławia, Poznania. A co z Koninem, Bełchatowem, Jelenią Górą albo Świdnikiem? Na to pytanie odpowiada Autorka zabierając czytelnika w dużo bardziej nieoczywistą podróż – po suburbiach małych i średnich miast.

Katarzyna Kajdanek prezentuje specyfikę suburbanizacji made in Poland w oparciu o wnikliwe badania prowadzone w sześciu miejscowościach: Jeżowie Sudeckim (Jelenia Góra), Kruszynie (Bolesławiec), Łagowie (Zgorzelec), Sobinie (Polkowice), Wiosce (Syców), Stroniu Śląskim Wsi (Stronie Śląskie). Szczegółowa, socjologiczna analiza prowadzona jest w sąsiedztwie obszernych cytatów z wypowiedzi polskich „suburbanitów”. Poznając opinie i oceny bohaterów dowiadujemy się dlaczego postanowili wyprowadzić się na przedmieścia (a właściwie podmiejską wieś), czy dobrze czują się w nowym miejscu, jak oswajają otoczenie, które stało się ich domem, jak budują relacje z sąsiadami i ze „starymi” mieszkańcami. Autorka wyczerpująco wyjaśnia czym polska suburbanizacja różni się od tej zachodnioeuropejskiej i amerykańskiej, a także jaka jest specyfika tego procesu w przypadku małych i średnich ośrodków miejskich.

Po pierwsze inne są same miasta, których przekrój społeczny i jego odzwierciedlenie w przestrzeni różni się od znanych nam metropolii. Inne czynniki wypychają mieszkańców na przedmieścia czy do wsi nieopodal. Po drugie różnią się motywacje – sielankę o domu w otoczeniu zieleni zastępuje rozsądna ekonomiczna kalkulacja, która jasno pokazuje, że dom marzeń w mieście to luksus, na który niewielu może sobie pozwolić. Po trzecie, inaczej przebiega adaptacja do otoczenia. Owszem, suburbanici budują nowe domy, ale często we wsiach swojego dzieciństwa lub w nowopowstałych dzielnicach ulokowanych w odległości 15-minutowego spaceru od miasta. Wcale nie chcą odciąć się od miejskiego życia, a pozostają w zwieszeniu między „nowym” miejscem zamieszkania na suburbiach i „starym” miejscem swoich realnych aktywności w mieście.

Mimo tych odrębności bohaterowie, a z nimi sama Autorka, opowiadają też o problemach i wyzwaniach, które dobrze znają suburbanici z wielkich metropolii czy ci, którzy mieszkają w miastach od pokoleń: chaos przestrzenny, niedostatki podstawowej infrastruktury, konflikty sąsiedzkie, brak zaangażowania w życie lokalnej społeczności, zamknięcie w czterech ścianach w braku szansy realnego spotkania współmieszkańców w przestrzeni publicznej.
Warto sięgnąć po książkę Katarzyny Kajdanek, by poznać historie tych, którzy już to marzenie ziścili. Towarzysząca ich opowieściom analiza badaczki pozwala umiejscowić mieszkaniowe biografie w przestrzeni. Pokazuje jak miejsce kształtuje społeczne procesy i jak samo zmienia się pod ich wpływem. Książka stawia wreszcie diagnozy, które mogą być podstawą przemyślanych strategii kształtowania podmiejskich społeczności. To wydaje się szczególnie ważne, gdy coraz więcej osób decyduje się na mieszkanie „między miastem, a wsią”.

Katarzyna Kajdanek
Suburbanizacja po polsku
Wydawnictwo Nomos: Karków 2012
Str. 252, ISBN 978 83 7688 107 2


O AUTORZE

Katarzyna Kajdanek -  socjolożka, dr hab. nauk społecznych, pracuje na stanowisku profesora nadzwyczajnego w Zakładzie Socjologii Miasta i Wsi Uniwersytetu Wrocławskiego. Specjalizuje się w socjologii miasta i społeczności lokalnych. Wyniki badań publikuje w artykułach naukowych oraz książkach - „ Pomiędzy miastem a wsią. Suburbanizacja na przykładzie osiedli podmiejskich Wrocławia” (2011), „Suburbanizacja po polsku” (2012). Współtworzyła także prace „Miasto.Przestrzeń.Tożsamość. Gdańsk-Gliwice-Wrocław” (2017) oraz „City and Power” (2017, w przygotowaniu)

Kontakt

  • Lech Mergler
  • 504 636 972
  • Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.